Chancellor's Message

At GAU we have the tradition of dedicating each academic year to a theme or a notion that we believe carries significance for all members of the GAU Family. This time, we decided to dedicate 2016-2017 Academic Year to the topics of Children and Love. We will be working closely with various other stakeholders in advancing children's status within our GAU Community and at the national level.

Children constitute the most vulnerable population here in Cyprus as well as worldwide. According to UNICEF data, more than 16,000 children die everyday from preventable or treatable causes. Some 750 million women are married as children worldwide, and education right of many children -predominantly girls- are either withheld by their families, or by their governments. 60 million children of primary school age are out of school. Wars are tormenting millions of lives at our doorstep, and, we continue to be traumatised by the images of lifeless bodies of refugee children washed off at the shores of Mediterranean on their escape to freedom. We think there could be more we could be doing at home and internationally to promote children's welfare.

So, why do we think this is a timely topic? Borrowing from the English Author Lemn Sissay: what defines the strength of a democracy is how the government treats its children. How we portray, how we treat and respect and how much we care about the role of the children in our society is a direct reflection on our understanding of pluralism, acceptance, love and diversity. We think there could be more we could be doing in our society for our children in families, foster care or orphaned.

As a community, we are dedicated to playing our part in giving voice to issues that need our attention in recognition of our commitment as a higher education institution in development and progress of peoples and societies.

I hope to see you at one of our dedicated events,
Best Regards,
Serhat Akpinar
Chancellor

Events

News

Çocuk Haklarına dair Sözleşme (Çocuk Dostu Versiyon)

Madde 1, Çocuğun tanımı:
Sözleşmeye göre on sekiz yaşına kadar çocuksun.

Madde 2, Ayrımcılık:
Irk, renk, cinsiyet, din, görüş, köken veya ekonomik durum, engellilik veya anne babanız veya bakımından sorumlu olan diğer kişilerin herhangi bir başka özelliği nedeniyle ayrımcılığa uğratılamazsın.

Madde 3, Çocuğun öncelikli yararı:
Çocukları etkileyen bütün eylemler ve kararlarda çocuk için en iyi olan temel alınmalıdır.

Madde 4, Sözleşmedeki hakların kullanılması:
Hükümetlerin bu hakların sen ve bütün çocuklar tarafından kullanılabilmesini temin etmeleri gerekir.

Madde 5, Anne baba rehberliği ve çocuğun gelişim halindeki yetenekleri:
Aileniz size rehberlik etmek gibi temel bir sorumluluğa sahip olup, geliştiğin ölçüde ve yeteneklerin ve yaptıklarının sonuçları ile ilgili anlayışın arttığı ölçüde haklarını doğrudan kendin kullanırsın ve hayata geçirirsin. Hükümetler bu hakka saygı göstermelidir.

Madde 6, Yaşam ve gelişim hakkı:
Yaşamaya ve gelişmeye hakkın vardır. Hükümetlerin yaşamını sürdürmeni ve sağlıklı gelişmeni temin etme görevi vardır.

Madde 7, Doğum kaydı, ad, vatandaşlık ve anne baba bakımı:
Doğumunun yasal biçimde kaydedilmesi, bir ad ve vatandaşlığa sahip olmak, anne babanı tanımak ve onlar tarafından bakılmak hakkındır.

Madde 8, Kimliğin korunması:
Hükümetler bir ad, vatandaşlık ve aile bağlarına sahip olma hakkına saygı göstermelidirler.

Madde 9, Anne babadan ayrılma:
Kendi isteğin dışında (örneğin ana-babandan birinin size kötü davranması veya ihmal etmesi durumu dışında) anne babandan kimse sizi ayıramaz. Anne baban ayrıysa, bu durum sizi incitmediği ölçüde her ikisiyle temas etme hakkın vardır.

Madde 10, Ailenin yeniden bir araya gelmesi:
Anne baban farklı ülkelerde yaşıyorlarsa, her ikisiyle teması sürdürebilmek veya yeniden aile olarak bir araya gelebilmek için ülkeler arasında seyahat etmene izin verilir.

Madde 11, Başka bir ülkeye yasadışı yoldan gönderilmeme:
Hükümetler ülkeden yasadışı olarak çıkartılmaman için önlem almalıdırlar.

Madde 12, Çocuğun görüşüne saygı gösterilmesi:
Yetişkinler seni etkileyecek kararlar alırken özgür biçimde düşündüğünü söyleme ve görüşlerinin alınacak kararda hesaba katılması hakkındır.

Madde 13, İfade ve bilgi özgürlüğü:
Söz konusu bilgi size ve başkalarına zarar vermediği sürece, her biçimde bilgiye ulaşmaya çalışmak, bilgi edinmek ve bilgilerinizi paylaşmak hakkın vardır (örneğin yazı, sanat, televizyon, radyo ve internet yoluyla).

Madde 14, Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü:
Başkalarının haklarını kullanmalarına engel olmadığı sürece, istediğini düşünme ve istediğine inanma, dininin gereği ibadet etme hakkın vardır. Anne baban sana bu konularda rehberlik yapmalıdır.

Madde 15, Barışçıl örgütlenme ve toplanma özgürlüğü:
Diğer çocukların haklarını engellemediği sürece, başka çocuklarla gruplar ve dernekler kurmak veya var olanlara katılmak hakkındır.

Madde 16, Özel yaşamın gizliliği, onur ve saygınlık:
Özel yaşamın gizli tutulması hakkındır. Kimse geçerli bir neden olmaksızın saygınlığına zarar veremez, senin veya ailenin evine giremez, mektuplarını ve e-postalarını açamaz.

Madde 17, Bilgi ve medyaya erişim:
Kitap, gazete, dergi, televizyon, radyo ve internet dahil, çeşitli kaynaklardan güvenilir bilgi edinme hakkın vardır. Bilgi, yararlı ve anlaşılır olmalıdır.

Madde 18, Anne babanın ortak sorumluluğu:
Anne ve babanın her ikisi de seni yetiştirmekte ortak sorumluluk sahibi olup, her zaman senin için en iyi olanı dikkate almalıdır. Hükümetler, özellikle anne ve baba çalışıyorsa sana karşı sorumluluklarını yerine getirebilmeleri için gerekli hizmetleri sunmalıdır.

Madde 19, Her tür şiddet, istismar ve ihmale karşı korunma:
Hükümetler, senin gerektiği gibi bakılmanı ve anne babandan ya da başka bakıcılardan kaynaklanabilecek şiddet, istismar ve ihmale karşı korunmanı temin etmelidirler.

Madde 20, Alternatif bakım:
Anne baba ve aile sana gereken bakımı sağlayamıyorsa, Hükümetler dinine, gelenek ve diline, insanlık onuruna ve insan haklarına saygı gösterecek kişilerin ve kurumların senin bakımını üstlenmesini sağlamakla yükümlüdür.

Madde 21, Evlat edinilme:
Kendi ülkende ya da bir başka ülkede evlat edinilmiş olmana bakılmaksızın, evlat edinirken yetişkinlerin düşünmesi gereken şey senin için en iyi olandır.

Madde 22, Sığınmacı çocuklar:
Ülken güvenli olmadığı için bir başka ülkeye geldiysen, korunma ve desteklenme hakkın vardır. O ülkede doğan çocuklarla hakların aynıdır.

Madde 23, Engelli çocuklar:
Herhangi bir engellilik durumun söz konusu ise, özel bakım, destek ve eğitim alarak eksiksiz ve bağımsız bir yaşam sürmeye ve yeteneğin ölçüsünde topluma katılım göstermeye hakkın vardır.

Madde 24, Sağlık bakımı ve hizmetleri:
Kaliteli bir sağlık bakımı hakkın vardır (örneğin ilaç, hastane, sağlık görevlileri). Ayrıca sağlığını korumak için temiz su, besleyici gıda, temiz çevre ve sağlık eğitimi de hakkındır. Eğer ülkende hakkının hayata geçmesi için yeterli kaynak yoksa, uluslararası dayanışma ruhuyla ülkeler birbirlerine yardım ederler.

Madde 25, Kurumların periyodik olarak denetlenmesi:
Anne babandan uzakta senin bakımından sorumlu kurumlarda bakılıyorsan, iyi bakım ve muamelenin sürüp sürmediği düzenli olarak denetlenmelidir.

Madde 26, Sosyal güvenlikten yararlanma:
İçinde yaşadığın toplum, senin gelişmen ve iyi koşullarda yaşaman (örneğin eğitim, kültür, beslenme, sağlık, sosyal refah) amacıyla sosyal güvenlikten yararlanma olanağı sunmalıdır.
Hükümet yeterli mali imkânı olmayan ailelerin çocukları için maddi ve manevi yardım hizmeti sunmalıdır.

Madde 27, Yeterli yaşam standardı:
Fiziksel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal açıdan gelişmen için iyi koşullarda yaşaman gerekir. Hükümet bu yönde ailelere yardımcı olmalıdır.

Madde 28, Eğitim hakkı:
Eğitim hakkın vardır. Okulda disiplin insanlık onuruna saygıyla bağdaşmalıdır. İlköğretim zorunlu ve ücretsiz olmalıdır. Eğer ülkende hakkının hayata geçmesi için yeterli kaynak yoksa, uluslararası dayanışma ruhuyla ülkeler birbirlerine yardım ederler.

Madde 29, Eğitimin amaçları:
Eğitim, kişiliğini, yeteneklerini, zihinsel ve fiziksel becerilerini en üst noktaya kadar geliştirecek şekilde düzenlenmelidir. Eğitim seni yaşama hazırlamalı; anne babana, kendine, diğer uluslara ve kültürlere saygı göstermeye teşvik etmelidir. İnsan haklarını öğrenmek hakkındır.

Madde 30, Azınlık ve yerli haktan çocuklar:
Ülkende çoğunluk tarafından kabul edilip edilmediğine bakılmaksızın ailenin geleneklerini, dinini ve dilini öğrenmeye hakkın vardır.

Madde 31, Serbest zaman, oyun ve kültür:
Rahatlama, dinlenme, oynama ve çeşitli kültürel amaçlı etkinliklere katılma hakkın vardır.

Madde 32, Çocuk emeği sömürüsü:
Hükümet seni, sağlık veya gelişimin için zararlı nitelikteki, eğitimini engelleyen veya başka insanların seni sömürmelerine neden olan işlerden korumalıdır.

Madde 33, Çocuklar ve uyuşturucu kullanımı:
Hükümet seni tehlikeli uyuşturucu maddelerin üretim ve dağıtım yollarına karşı korumalıdır.

Madde 34, Cinsel istismara karşı korunma:
Hükümet seni cinsel istismardan korumalıdır.

Madde 35, İnsan kaçakçılığı, satışı ve kaçırılmasına karşı korunma:
Hükümet kaçırılmana, satılmana, istismar edilmek üzere başka ülkelere götürülmene karşı kesin önlem almalıdır.

Madde 36, Diğer istismar biçimlerine karşı korunma:
Gelişimine ve refahına zarar verebilecek etkinliklere karşı korunmalısın.

Madde 37, İşkence, aşağılayıcı muamele ve özgürlükten yoksun bırakmaya karşı korunma:
Yasaları çiğnemen durumunda sana zalimce davranılamaz. Yetişkinlerle birlikte hapse konamazsın ve ailenle temasını koruyabilirsin.

Madde 38, Silahlı çatışmadan etkilenen çocukların korunması:
On sekiz yaş altındaysan, hükümetler, orduya katılmana ve savaşta doğrudan yer almana izin vermemelidir. Savaş bölgelerindeki çocuklara özel koruma sağlanmalıdır.

Madde 39, Kötü muamele ve sömürü mağduru çocukların rehabilitasyonu:
İhmal edilmiş, işkence görmüş veya istismara uğramışsan, istismar veya savaş kurbanıysan veya hapse atılmışsan, fiziksel ve zihinsel sağlığına yeniden kavuşarak topluma geri dönmek için özel yardım almak hakkındır. Devletler bunun için gerekli hizmeti sağlamakla yükümlüdür.

Madde 40, Çocuk adaleti sistemi:
Yasaları ihlal etmekle suçlanıyorsan, onuruna yaraşır bir muamele görmelisin. Hukuki yardım alabilmelisin. Hapis cezası en son başvurulacak önlemdir.

Madde 41, Daha ileri düzeydeki insan hakları standartlarına saygı gösterilmesi:
Ülkende çocuklarla ilgili yürürlükteki yasalar sözleşmeden daha ileriyse, o yasalar uygulanır.

Madde 42, Sözleşmenin yaygın tanıtımı:
Hükümet, bütün anne babaların, kurumların ve çocukların sözleşmeyi bilmesini sağlamalıdır.

Maddeler 43-54, Hükümetlerin görevleri:
Bu maddeler yetişkinlerle hükümetlerin, çocukların bütün haklarından yararlanmalarını sağlamak üzere nasıl birlikte çalışmaları gerektiğini açıklamaktadır. Sözleşme çocukların haklarının korunması, hayata geçirilmesi ve haklarına saygı duyulup duyulmadığını izlemek için uluslararası uzmanlardan oluşmuş bir komite kurmuştur: Çocuk Hakları Komitesi. Hükümetler her beş yılda bir Komiteye ülkenizde çocuk haklarının nasıl uygulandığı ile ilgili bir rapor sunmak ile yükümlüdür. Komite siz çocukların hazırladığı raporları da görmekten mutluluk duymaktadır...

Not: ÇHS, BM Genel Kurulu tarafından 1989’da kabul edildi ve 1990’da uluslararası bir yasa gücüyle yürürlüğe girdi. ÇHS, çocuk haklarını ve bu hakların hükümetlerce nasıl geliştirilip korunacağını tanımlayan 54 madde içermektedir. Dünyadaki ülkelerin çoğu sözleşmeyi onaylamış ve içerdiği hakların tanınması için taahhütte bulunmuştur.


*Pusulacık, Çocuklar İçin İnsan Hakları Eğitimi Klavuzu, Nancy Flowers, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları 293, İnsan Hakları Hukuku Çalışmaları 10, İstanbul Mart 2010